Gezondheidscentrum - Stichting Madame Ouaga

burkina-kliniek-smal-0751

Gezonde toekomst voor Tampèlga

Met de geboorte van de eerste baby’s in de kraamkliniek in Tampèlga is in februari 2011 het multifunctionele gezondheidscentrum ingewijd. Onder de titel ‘Gezonde toekomst voor Tampèlga’ zijn we aan dit project begonnen. Geheel volgens planning is twee jaar na het bepalen van de locatie de CSPS (Centre de Santé et de Promotion Sociale, zoals de officiële benaming luidt) opgeleverd. Uitvoering van dit project, dat in verband met zowel de financiële als de organisatorische haalbaarheid is verdeeld over twee jaar, heeft plaatsgevonden in nauw overleg met de lokale verantwoordelijken. Omdat het centrum is opgezet met toestemming en volgens de criteria van het ministerie van Gezondheid van Burkina Faso, betaalt zij de gekwalificeerde zorgverleners en zorgt voor een deel van de inrichting.

Het centrum omvat:

een algemene kliniek met wachtruimte, onderzoekskamer, kantoortje en opnamekamer
een kraamkliniek, gelijk aan de algemene kliniek, een van de kamers is
ingericht als bevalkamer
twee woningen, voor de verpleegkundige en de vroedvrouw
drie externe toiletgebouwtjes, een bij elke kliniek en een bij de woningen
een geboorde waterput met pomp
een verbrandingsinstallatie voor het medische afval
een extra geïsoleerd en beveiligd depot voor geneesmiddelen.

Alle gebouwen zijn voorzien van zonnepanelen voor elektriciteit. In de klinieken zijn van de meeste ruimten de wanden betegeld. Op het middenterrein en bij de kliniek zijn bankjes geplaatst en er is een plan om bomen te planten als omheining van het complex.

Het personeel van de CSPS bestaat uit een verpleegkundige, een vroedvrouw, een beheerster van de apotheek en wachten voor de beveiliging en huishoudelijke werkzaamheden.
Door het ministerie van Gezondheid is een basispakket medische benodigdheden en meubilair geleverd. Omdat tijdige levering van bedden, bevaltafels, infuushouders, medische instrumenten en medicijnen uitbleef, heeft Madame Ouaga gezorgd voor de eerste noodzakelijke aanschaf. De in Nederland door particulieren verzamelde en door een relatie gratis verscheept transport van grote hoeveelheden baby- en kinderkleertjes, knuffels, beddengoed en door het Diaconessenhuis Leiden geschonken medische materialen zijn enthousiast ontvangen.

Centrumfunctie

Conform de wens van de bevolking ligt het complex niet ver van de basisschool zodat deze openbare instellingen samen een centrumfunctie vervullen. Het verzorgingsgebied omvat vele dorpjes en nederzettingen, ook buiten de directe gemeenschap van Tampèlga. Interessant is dat met de komst van deze nieuwe CSPS er een herziening komt van de gebiedsindeling ten aanzien van de medische voorzieningen: het verzorgingsgebied wordt vergroot.

De gezondheidspost is bepaald geen overbodige luxe. De dichtstbijzijnde medische hulp was in een primitief kliniekje op ruim een uur lopen. Ziekenhuizen zijn door gebrek aan vervoer en infrastructuur nagenoeg onbereikbaar. De gezondheidsproblemen in Burkina Faso zijn groot, door onder andere armoede, vervuild drinkwater, malaria, tuberculose en ondervoeding. Met 1,2% (in 2009) scoort hiv/aids relatief laag. Van de kinderen tot 5 jaar heeft 38% ondergewicht, 17% sterft voor het 5de jaar. Van de baby’s zelfs ruim 8% van de levend geborenen. Op elke 1.000 geboorten sterven 6 kraamvrouwen; 13% van de kraamvrouwen is tussen de 15 en 19 jaar.

Medische hulp, preventie en voorlichting

Naast algemene medische hulpverlening, kraamzorg en post- en prenatale controles, heeft het centrum ook een belangrijke functie in het kader van voorlichting over gezondheid, (onder)voeding en hygiëne. Belangrijke issues zijn aids en seropositiviteit, soa’s (sexueel overdraagbare ziektes), diarree, infectieziekten, gezinsplanning en het verstrekken van voorbehoedsmiddelen, vaccinaties en medicijnen. Personeel, medewerkers en comité’s van CSPS en school hebben nauw contact. Voorlichtingsbijeenkomsten kunnen plaatsvinden bij de school in de door zonnepanelen verlichte studiezaal/bibliotheek met tv en dvd-speler.

Door adequate hulp, kennis en voorzorgsmaatregelen wordt de zelfredzaamheid vergroot en kan veel leed worden voorkomen. Baby- en kraamvrouwensterfte kunnen worden verminderd. Sexuele voorlichting is vooral ook noodzakelijk omdat meisjes vaak op jonge leeftijd ongewild zwanger raken.

De overheid voorziet in vaccinatieprogramma’s voor baby’s en kinderen en stimuleert gezinsplanning. Maar vaak ontbreken - vooral op het platteland - de middelen en faciliteiten. Er is geen basisgezondheidsverzekering, wel een nieuw staatsprogramma voor bepaalde situaties, zoals gratis extra zorg bij vroeggeboorten en een anti-malariacampagne.Voor consulten en opnames wordt een vergoeding gevraagd. De kliniek krijgt een eerste voorraad medicijnen van de overheid. Van wat patiënten betalen worden nieuwe medicijnen gekocht. Er worden muskietennetten ter beschikking gesteld aan de vroedvrouw die deze uitreikt aan de kraamvrouwen, inclusief voorlichting.

Beheer

Het centrum wordt beheerd door een lokaal comité onder supervisie van de regionale overheidsinstantie voor de gezondheidszorg. Voor een goed gebruik en onderhoud van de zonnepanelen zijn mensen aangesteld en geïnstrueerd. De geboorde waterput valt onder een speciaal comité dat de plaatselijke waterputten beheert en bij de gebruikers het geld int en het onderhoud regelt.
De kosten voor het totale project bedroegen € 107.000. Ontwikkelingsorganisatie Impulsis heeft € 42.000 bijgedragen. De overige middelen zijn afkomstig van lijfrentes en giften.

Onder: Plattegrond (naar Google) met links de school met waterpomp en lerarenwoningen, rechts het gezondheidscentrum

• Maart 2011: pasgeboren baby Rosine met haar moeder.

burkina-kliniek-1396

burkina-vroedvr-0998

• Vroedvrouw Ida Bouda bij de kraamkliniek, voor de deur staand bij moeders en kinderen die haar komen consulteren en zittend met de beheerster van de apotheek, madame Kaboré. Op de andere foto is haar woning te zien.

burkina-spullenleiden-0697k burkina-kliniek-incinerateur burkina-kliniek-toilette

• Uitpakken van medische artikelen uit Leiden, een verbrandingsoven voor medisch afval, de bij de kliniek gebouwde waterpomp en latrines.

burkina-poliovaccin-1172

• Een speciaal team komt de schooljeugd vaccineren.

• Tijdens de bouw zijn vrouwen uit het dorp door de aannemer inghuurd om water van de pomp naar de bouwplaats te brengen.Rechts de apotheek en de algemene kliniek in aanbouw.

googletampelga